Wat verandert er financieel als je gaat studeren

Wat verandert er financieel als je gaat studeren?

/in /door

Als je je studiekeuze hebt gemaakt en binnenkort start met een mbo, hbo of wo opleiding, vraag je je waarschijnlijk ook af wat er financieel verandert. Wat kost studeren eigenlijk? Hoe regel je je studiefinanciering? En hoeveel betaal je gemiddeld voor een studentenkamer?

Een goede voorbereiding helpt om verrassingen te voorkomen, zodat jij je volledig kunt richten op je studie. Onze collega Carla Zwart dook in de wereld van studeren en geld en zette alles overzichtelijk voor je op een rij. Daarnaast kun je hier een informatief webinar (kijktijd ca. een uur) over ‘studeren en geld’ vinden.

WAT KOST STUDEREN EN WAT VERANDERT ER FINANCIEEL ALS JE GAAT STUDEREN?

De kosten van studeren hangen sterk af van je woonsituatie. Blijf je thuis wonen of ga je op kamers? Voor uitwonende studenten liggen de gemiddelde maandelijkse kosten volgens het Nibud rond de 1.650 euro.

Denk hierbij aan kosten voor:

  • les en collegegeld, studieboeken en andere studiegerelateerde uitgaven
  • huur, energie en internet
  • verzekeringen zoals je zorgverzekering en eventueel een inboedelverzekering als je op kamers woont
  • telefoonabonnement
  • boodschappen
  • vervoer naast je ov kaart
  • ontspanning, sport en uitgaan
  • kleding en overige uitgaven

De uiteindelijke kosten verschillen per persoon. Dit hangt bijvoorbeeld af van je huur en je leefstijl. Het is daarom verstandig om je eigen situatie goed in kaart te brengen en te kijken waar je eventueel kunt besparen als je kosten te hoog uitvallen.
Op de site van het Nibud vind je een handige tool om jouw financiële situatie inzichtelijk te maken.

HOE ZIT HET MET JE COLLEGE OF LESGELD?

Voor hbo en wo opleidingen die door de overheid worden bekostigd betaal je wettelijk collegegeld. Voor het studiejaar 2026 tot 2027 bedraagt dit €2.694. Volg je een voltijd mbo opleiding en ben je op 1 augustus 18 jaar of ouder, dan betaal je ongeveer €1.500 lesgeld.

Het kan zijn dat je niet voldoet aan de voorwaarden voor het wettelijk collegegeld, bijvoorbeeld als je na een bachelor nog een tweede bachelor wilt doen. In dat geval betaal je instellingscollegegeld, dat meestal hoger ligt. Dit geldt ook voor particuliere opleidingen.

Als je studiefinanciering ontvangt, kun je daarnaast via DUO gebruikmaken van het collegegeldkrediet. Dit is een lening waarmee je je collegegeld kunt betalen. De hoogte hangt af van het bedrag dat je moet betalen. Op de site van DUO vind je hier meer informatie over.

WAT KOST EEN KAMER?

De huur van een studentenkamer is voor veel studenten een grote kostenpost. Het is lastig om één gemiddelde te geven, omdat de prijzen sterk verschillen per stad. In steden met veel vraag en weinig aanbod liggen de prijzen vaak hoger dan in kleinere studentensteden.

Zo zijn kamers in Enschede, Delft of Wageningen vaak goedkoper dan in bijvoorbeeld Den Haag of Haarlem. Ook verschilt het hoeveel ruimte je krijgt voor hetzelfde bedrag.

Het kan een bewuste keuze zijn om in het begin een hogere huur te accepteren, zodat je in ieder geval woonruimte hebt. Vanuit daar kun je later op zoek naar iets dat beter past bij je wensen en budget.

Wil je controleren of je huurprijs redelijk is, dan kun je de huurprijscheck doen via de Huurcommissie.

WAT ZIJN JE INKOMSTEN?

Gelukkig zijn er ook verschillende inkomstenbronnen waar je als student gebruik van kunt maken:

  • studiefinanciering
    Als Nederlandse student heb je recht op een basisbeurs. Voor mbo studenten geldt dit vanaf 18 jaar. Uitwonende studenten ontvangen een hogere beurs dan thuiswonende studenten. Op de site van DUO vind je de actuele bedragen en kun je de beurs aanvragen.
  • aanvullende beurs
    Dit is een gift die afhankelijk is van het inkomen van je ouders en eventuele studerende broers of zussen. Met de rekenhulp van DUO kun je een inschatting maken van wat je kunt krijgen. Twijfel je? Vraag de aanvullende beurs dan toch aan. Als je binnen tien jaar je diploma haalt, hoef je deze niet terug te betalen.
  • collegegeldkrediet
    Dit is een lening om je collegegeld te betalen. Dit bedrag moet je na je studie met rente terugbetalen.
  • OV kaart
    Iedere student in het mbo, hbo of wo heeft recht op een studentenreisproduct. Je kiest zelf of je dit doordeweeks of in het weekend gebruikt. Ook dit is een gift als je binnen tien jaar afstudeert.

Vraag je studiefinanciering en studentenreisproduct op tijd aan, bij voorkeur minimaal acht weken voordat je studie begint.

Daarnaast kun je zorgtoeslag aanvragen als je 18 jaar of ouder bent en kom je in sommige gevallen in aanmerking voor huurtoeslag, bijvoorbeeld als je een zelfstandige woonruimte hebt.

Wellicht dat je ouders of verzorgers ook iets kunnen bijdragen, bijvoorbeeld door een maandelijkse bijdrage of door bepaalde kosten op zich te nemen. Bespreek dit samen, ook als ondersteuning niet mogelijk is. Duidelijkheid helpt om je financiële situatie goed in beeld te krijgen.

Veel studenten werken daarnaast naast hun studie. Gemiddeld verdienen studenten ongeveer 400 euro per maand met een bijbaan. Of dit voor jou haalbaar is, hangt af van de tijd die je naast je studie hebt. Een bijbaan die aansluit bij je studie kan bovendien waardevolle werkervaring opleveren.

JE STUDIESCHULD EN VERDIENSTEN NA JE STUDIE

Wanneer je extra hebt geleend naast je basisbeurs of aanvullende beurs, of gebruik hebt gemaakt van het collegegeldkrediet, moet je dit na je studie met rente terugbetalen. Dit geldt ook voor je basisbeurs, aanvullende beurs en studentenreisproduct als je je studie niet afrondt met een diploma.

Je start met terugbetalen ongeveer twee jaar na het afronden van je studie. Op de site van DUO vind je een rekenhulp om te bepalen hoe je maandelijkse aflossing eruit kan zien.

Een studieschuld staat niet geregistreerd bij het BKR, maar heeft wel invloed op een eventuele hypotheek. Je bent verplicht deze schuld zelf te melden bij een aanvraag.

Denk daarom goed na over hoeveel je leent en wat je later kunt terugbetalen. Tegelijkertijd kun je een studieschuld ook zien als een investering in je toekomst.

Ben je benieuwd naar je kansen op de arbeidsmarkt en je salaris na je studie, dan kun je dit alvast bekijken via verschillende studiekeuze platforms, zoals studiekeuze 123 of kiesmbo.nl

VOOR MEER INFORMATIE

Dit artikel geeft een overzicht van wat er financieel verandert als je gaat studeren. Voor actuele informatie en uitzonderingen kun je terecht op de websites van DUO, de Rijksoverheid en de Belastingdienst.

Je kunt je ook aanmelden bij Temma. Zij bieden duidelijke informatie over alles wat je financieel moet regelen als je gaat studeren of 18 jaar wordt. Dit doen ze in begrijpelijke taal, in meerdere talen en met handige reminders zodat je niets vergeet.

Voor het gemak hebben we alle genoemde links en tools nog eens rustig op een rijtje gezetten, zodat jij goed voorbereid aan je studie kunt beginnen.

algemeen:

 

DUO

 

Rijksoverheid:

 

Overig:

Tips bij examenstress

/in /door

De eindexamen weken komen er weer aan. Iedere eindexamenscholier beleeft deze week anders en iedereen gaat er anders mee om: de uitsteller, de stresskip of de nachtbraker. Ook voor jou als ouder zijn dit spannende weken. Goed om te weten hoe jij je kind het beste kan helpen en zo stress kan helpen reduceren.

Welke type eindexamenkandidaat is jouw kind? In dit artikel zetten we de verschillende types op een rijtje (met dank aan de site scholieren.com), mét tips om per type de cijfers te helpen verbeteren. Ook geven we tips voor minder examenstress!

Verschillende types

1. De uitsteller

De uitsteller begint vaak de avond van tevoren, of zelfs vroeg in de ochtend pas met leren. Scrollt veel op z’n telefoon en zegt vaak ‘Ik doe het straks wel.” Voor deze types is het handig om meteen uit school te beginnen met leren (30 minuten bijvoorbeeld) en het goed te verdelen. Leg hierbij de telefoon in een andere kamer.

De pomodoro techniek zou voor dit type ook handig kunnen zijn. Dit is een methode waar je 25 minuten werkt en dan 5 minuten pauze houdt (of bijvoorbeeld 50 minuten en 10 minuten pauze) en dit dan bijvoorbeeld drie keer achter elkaar. Zo verdeel je kind zijn tijd en concentratie goed en kan het bijvoorbeeld als het drie vakken moet leren op één dag deze efficiënt en effectief met deze techniek indelen. Lees meer

Studiekeuze: volg je je passie of kijk je naar de arbeidsmarkt?

/in /door

De juiste studiekeuze: balanceren tussen interesses en arbeidsmarkt. Je studiekeuze is een persoonlijke keuze met grote impact. Kunnen jongeren zo’n keuze overzien? Na een studie volgt een werkend leven. Het is daarom belangrijk dat een studie niet alleen past bij je interesses, maar ook perspectief biedt op werk en inkomen. Door de komst van AI verandert er momenteel bovendien veel op de arbeidsmarkt.  In deze podcast kun je de belangrijkste trends beluisteren.

Banen verdwijnen en nieuwe (onbekende) banen komen. Balanceren tussen interesses en arbeidsmarkt is voor veel jongeren een uitdaging. Studiekeuze bootcamp® zet de arbeidsmarktontwikkelingen voor MBO, HBO en WO voor de komende jaren op een rij. Zie hieronder de video’s hierover (deze kun je ook versneld afspelen, als je ze te lang  vindt).

 

trends op arbeidsmarkt MBO studies

trends op arbeidsmarkt HBO studies


trends op arbeidsmarkt  WO studies

Het belang van Arbeidsmarktperspectief

Onderzoek naar perspectief op studiekeuze, uitgevoerd door Mariëlle Non, Kristina Tranakieva en Cécile Magnée in opdracht van het CPB, benadrukt het belang van arbeidsmarkt perspectief.  De arbeidsmarkt is voortdurend in beweging, en verschillende studierichtingen bieden verschillende kansen op werk en ook zeer verschillende startsalarissen. Dat is niet onbelangrijk als je over 10 jaar misschien een huis wil kopen. Het onderzoek concludeert dat een goede studiekeuze een balans moet vinden tussen persoonlijke passie (of de vraag wie ben ik en wat wil ik?) en toekomstige werkgelegenheid. En juist naar dié balans gaan we in een Studiekeuze bootcamp® met een studiekiezer op zoek. Kiezen met hoofd en hart! Lees meer

Hoe bereid jij je voor op de decentrale selectie?

/in /door

Je hebt een duidelijke studie op het oog, maar het is een numerus fixus opleiding. Dat betekent dat er maar een beperkt aantal plekken beschikbaar zijn en dat je moet deelnemen aan een selectieprocedure. Je toelating heb je dus niet volledig zelf in de hand. Gelukkig kun je je kansen wél vergroten door een goede voorbereiding. In dit blog delen wij onze belangrijkste tips. 

  1. Hoe bereid je je online voor op de decentrale selectie?

Begin met je verdiepen in de selectieprocedure van jouw opleiding aan jouw hogeschool of universiteit. De manier waarop geselecteerd wordt verschilt namelijk per instelling – vandaar de naam decentrale selectie. Er kan bijvoorbeeld worden gekeken naar je cijfers, motivatie, een kennistoets of referenties.

Op de website van de onderwijsinstelling vind je onder ‘toelating’ of ‘selectie’ meestal uitgebreide informatie, zoals:

  • algemene informatie en reglementen van de selectieprocedure;
  • inhoudelijke informatie over opdrachten of onderdelen die je moet voorbereiden;
  • een tijdschema met belangrijke data voor bijvoorbeeld gesprekken, theorie-examens of medische keuringen.

Hoe beter je weet wat je kunt verwachten, hoe gerichter je je kunt voorbereiden.  Lees meer

Studiekeuzevalkuilen: hoe helpt u uw kind de juiste richting te kiezen?

/in /door

Studiekeuzeperiode is voor veel jongeren een spannende tijd, maar eerlijk is eerlijk: voor ouders vaak net zo goed. U wilt natuurlijk dat uw kind een studie kiest die bij hem of haar past, met toekomstperspectief en plezier. Toch is dat niet altijd eenvoudig. Jongeren weten vaak nog niet precies wie ze zijn of wat ze willen worden.

In deze zoektocht liggen een aantal veelvoorkomende valkuilen op de loer. Hieronder leest u welke dat zijn én hoe u uw kind kunt helpen om ze te vermijden.

  1. De “vriendenkeuze”

Veel scholieren kiezen (onbewust) dezelfde opleiding of stad als hun vrienden. Dat voelt vertrouwd en gezellig, maar is zelden de beste basis voor een goede studiekeuze. Wat bij de één past, hoeft bij de ander helemaal niet te werken. Stimuleer uw kind om eigen keuzes te maken en zelf te onderzoeken waar zijn of haar interesses liggen.

  1. Alleen kijken naar baankansen of salaris

Als ouder wilt u graag dat uw kind later een stabiele baan krijgt, maar een studie kiezen puur op basis van ‘goede vooruitzichten’ kan juist averechts werken. Een studie waar geen intrinsieke motivatie achter zit, leidt vaak tot uitval of ongelukkige studenten. Help uw kind liever om te ontdekken waar de combinatie ligt tussen interesse en toekomstmogelijkheden.

Lees meer

Onderwijsbeurzen en speedcoachsessies

/in /door

Ieder jaar vinden er onderwijs- en studiekeuzebeurzen plaats in Veldhoven, Hardenberg, Utrecht en Rotterdam. Een impressie  tref je in deze aftermovie aan. Reacties die we vorig jaar kregen: ‘Het leek wel een festival zo inspirerend’. Een onderwijsbeurs (ook wel studiekeuzebeurs genoemd) is  een evenement waar scholen, mbo- instellingen, hbo hogescholen, universiteiten en ook sommige werkgevers […]

Lees meer

Open dagen kalender

/in /door

Yes dit schooljaar gaat het gebeuren! Jij gaat dit jaar jouw studie kiezen. Mijn tip: Of je nu een Tussenjaar neemt of eindexamen doet…begin op tijd! Voordat je het weet is het januari en begint de stress….

Een volledig studiekeuze traject neemt namelijk ongeveer een jaar in beslag. Zo lang? Ja zo lang! Het is immers een heel belangrijke keuze voor jouw verdere leven. Belangrijk om die bewust en gestructureerd te maken dus. Hoe doe je dat?

  • Wil je overzicht hebben waar je allemaal aan moet denken?
  • Wat je allemaal moet weten? Welke vragen je kan stellen?
  • Wanneer de open dagen zijn?
  • Waar je kan vinden wat de verschillende deadlines zijn voor Numerus Fixus studies of selecties?

 

Kortom wil je overzicht?

De studiekeuze adviseurs van Studiekeuze Bootcamp ® hebben alle open dagen in het najaar 2025 op een rijtje gezet. Lees meer

Op kamers gaan? Hoe bereid ik me goed voor?

/in /door

Je bent er helemaal klaar voor: een nieuw hoofdstuk als student en je eerste eigen plek. Op kamers gaan is spannend én leuk, maar er komt ook heel wat  bij kijken. Van het zoeken naar woonruimte tot verhuizen, en van je eerste boodschappen tot het afsluiten van verzekeringen. Met deze praktische checklist – deels in stappen, deels in tips – ben je goed voorbereid.

Begin op tijd met zoeken

Een studentenkamer vinden kan tijdrovend zijn, zeker in steden waar de vraag groot is. Hoe eerder je start met zoeken, hoe beter je kansen zijn om iets te vinden dat écht bij je past. 

Denk vooraf na over: Lees meer

Het puberende brein en de juiste studiekeuze: Hoe een Studiekeuze bootcamp® kan helpen

/in /door

Het kiezen van een studie is voor veel jongeren een grote uitdaging. Professor Eveline Crone beschrijft in haar boek Het puberende brein waarom dit proces zo ingewikkeld is. Jongeren bevinden zich in een cruciale fase van identiteitsontwikkeling, waarin ze ontdekken wie ze zijn, wat hun interesses zijn en welke doelen ze willen nastreven. Dit komt samen met een brein dat nog volop in ontwikkeling is, wat de keuze voor een vervolgopleiding soms overweldigend maakt. Vraagt u zich af hoe een Studiekeuze bootcamp® kan helpen? Onze collega Joyce van Zuiden legt het uit.

De uitdaging van keuzes maken tijdens de adolescentie

Lees meer

Studiekeuze bootcamp

Studie shoppen

/in /door

Vraag een willekeurige ouder wat hij zijn kind in zijn werkende leven toewenst en 9 van de 10 zal zeggen: Als hij of zij maar gelukkig wordt!

‘Gelukkig worden’ hangt in onze samenleving echter sterk samen met de plek die je in de maatschappij verwerft. Het kiezen van de juiste studie is een zeer gelukbepalende factor. In het woud van meer dan 1100 HBO studies, 450 WO studies en nog veel meer MBO studies is er nogal wat te kiezen. De adviseurs van Studiekeuze bootcamp® zijn iedere dag weer verrast hoeveel mooie, relevante en  interessante studies er in Nederland zijn. Wij durven te wedden dat jij er nog geen 10 % kent.

Lees meer